Ο Hod Lipson, καθηγητής στο πεδίο της μηχανικής στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης και συγγραφέας του βιβλίου με τίτλο «Κατασκευασμένος: Ο νέος κόσμος της 3Δ εκτύπωσης», υποστηρίζει ότι η εν λόγω τεχνολογία δεν είναι χωρίς κινδύνους. Σημειώνει, για παράδειγμα, τη δυνατότητα εκτύπωσης πυροβόλων όπλων: «Δεν πρόκειται να είναι ένα όπλο στρατιωτικής ποιότητας, αλλά μπορεί να είναι ένα είδος πλαστικού πυροβόλου όπλου μιας χρήσης που μπορεί να πυροβολήσει μόνο μερικούς γύρους. Αλλά ακόμα και αυτό μπορεί να κάνει ζημιά, ειδικά στο ίδιο το πρόσωπο που πυροβολεί».

stripe2

Καθώς η 3Δ τεχνολογία εξαπλώνεται, είναι βέβαιο ότι θα εγείρει ορισμένα σημαντικά νομικά ζητήματα, ειδικά όσον αφορά την ευθύνη της πνευματικής ιδιοκτησίας. «Εάν εκτυπώσετε ένα τιμόνι και το τιμόνι σπάσει, ποιος θα φταίει;» αναρωτιέται ο Lipson. «Είναι ο σχεδιαστής; είναι ο κατασκευαστής του εξοπλισμού; [ή] είναι ο κατασκευαστής του υλικού; Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στην αλυσίδα. Οι αρμοδιότητες δεν είναι σαφείς.»

Η τρισδιάστατη εκτύπωση μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αγοράζουμε και χρησιμοποιούμε προϊόντα, αλλά επίσης θα αλλάξει δραματικά τον πραγματικό ρόλο του καταναλωτή και της ευθύνης που θα έχει, καθώς θα συμμετέχει στο νέο αυτό καθεστώς που αφορά την κατασκευαστική οικονομία.

stripe1

Στο βιβλίο «3D Printing Will Rock the World», ο John Hornick, συγγραφέας και δικηγόρος με εξειδίκευση σε ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας, συζητά για τις πιθανές απροσδόκητες συνέπειες της 3Δ εκτύπωσης όσον αφορά το πώς θα επηρεάσει τη νομοθεσία της πνευματικής ιδιοκτησίας, των εμπορικών σημάτων, αλλά και του αντίκτυπου που θα έχει η εδραίωση ενός μικρού εργοστασίου (μονάδα κατασκευής αντικειμένων) στο σπίτι του καθένα. Σε έναν κόσμο όπου τα προϊόντα θα κατασκευάζονται μερικώς ή ολικώς στο σπίτι, από τα πιάτα μέχρι τα αυτοκίνητα και τον ρουχισμό, ο Hornick επισημαίνει τον κίνδυνο η τρέχουσα νομοθεσία και κανονισμοί να καταστούν στο άμεσο μέλλον αναποτελεσματικοί και απαρχαιωμένοι. Όλα αυτά τα προϊόντα σήμερα κατασκευάζονται σε εργοστάσια και εγκαταστάσεις όπου τηρούνται αυστηρά μέτρα ασφαλείας και προστατεύονται κάποια στάνταρ ποιότητας. Χρησιμοποιούνται μηχανήματα που οφείλουν να τηρούν συγκεκριμένες λειτουργικές προδιαγραφές, παράγονται από ανθρώπους που έχουν εκπαιδευτεί με συγκεκριμένα πρότυπα και αξιοποιούνται υλικά τα οποία τηρούν υψηλά επίπεδα ποιότητας όσον αφορά τα μέτρα υγειονομικής και περιβαλλοντικής προστασίας.

Όλες αυτές οι προδιαγραφές δεν είναι προαιρετικές ή υποκειμενικές, αλλά υπακούν σε συγκεκριμένους νόμους οι οποίοι έχουν θεμελιωθεί μέσα σε εκατοντάδες χρόνια, και το καθήκον τήρησής τους επαφίεται αποκλειστικά στους κατασκευαστές. Αυτό σημαίνει αυτόματα ότι εάν αγοράσουμε ένα προϊόν και αυτό επιτύχει τον σκοπό του, τότε θα ξέρουμε ποιος θα πρέπει να πληρώσει για την αντικατάστασή του. Και ακόμα περισσότερο, εάν το προϊόν αποτύχει και κάποιος­­­­­ τραυματιστεί εξαιτίας ακριβώς αυτής της αποτυχίας, τότε θα ξέρουμε και ποιος είναι αποκλειστικά υπεύθυνος για τον τραυματισμό. Εάν λοιπόν η διαδικασία της κατασκευής απομακρυνθεί από τα εξουσιοδοτημένα αυτά κέντρα που πουλούν το προϊόν, τότε ποιος ακριβώς θα είναι υπεύθυνος για όλες αυτές τις αποτυχίες;

Πώς λοιπόν θα ρυθμίζονται οι κανονισμοί και οι νομοθεσίες ενός προϊόντος όταν οι διαδικασίες κατασκευής του θα γίνονται κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες; Ποιος τελικά θα έχει την ευθύνη; Θα είναι το ψηφιακό μοντέλο του προϊόντος το οποίο είχε κάποιο ελάττωμα; Τα υλικά τα οποία χρησιμοποιήθηκαν με λάθος τρόπο; Ή μήπως ο ίδιος ο καταναλωτής-κατασκευαστής εκτύπωσε το προϊόν λανθασμένα; Προς το παρόν υπάρχουν μηδαμινές προδιαγραφές για τα υλικά της τρισδιάστατης εκτύπωσης ή για τα λογισμικά των τρισδιάστατων εκτυπωτών, ούτε και υπάρχουν νομικές πιστοποιήσεις για τη λειτουργία τους. Και αυτό συμβαίνει καθώς η όλη διαδικασία είναι τόσο καινούρια και πραγματικά κανένας δεν μπορεί με βεβαιότητα να καταδείξει τους υπευθύνους.

Για παράδειγμα, ας πούμε ότι κατασκευάζεις στον οικιακό τρισδιάστατο εκτυπωτή του ένα ποτήρι ταξιδιού, αλλά καθώς στέκεσαι στο λεωφορείο κρατώντας το στο χέρι, το καπάκι καταρρέει και χύνεται το καυτό υγρό στον άνθρωπο που στέκεται μπροστά σου. Ποιος είναι τώρα υπεύθυνος για την χ ζημιά στην οποία υπόκειται; Πρακτικά, εσύ είσαι ο κατασκευαστής, καθώς το εκτύπωσες στο σπίτι. Αλλά το καπάκι το οποίο κατέρρευσε σχεδιάστηκε από μια εταιρία λογισμικού από την οποία το αγόρασες, ενώ ο τρισδιάστατος εκτυπωτής σου αγοράστηκε από μια άλλη εταιρία. Με την τρέχουσα νομοθεσία, η κατασκευαστική εταιρία που θα είχε αναλάβει όλο το project θα είχε την ευθύνη να τρέξει δοκιμαστικά το ψηφιακό μοντέλο, τα υλικά, τα μηχανήματα-εκτυπωτές της και τους χειριστές αυτών. Στην προκειμένη περίπτωση όμως που εσύ είσαι ο κατασκευαστής, ποιος είναι αυτός που οφείλει να λογοδοτήσει;

Είμαστε λοιπόν έτοιμοι σε νομοθετικό επίπεδο να σπάσουμε την υπάρχουσα αλυσίδα στον τομέα των κατασκευών και να εισέλθουμε σε τέτοιες ατραπούς;

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>